این روزها دیگر کمتر به ارزش و تقدس درخت ها توجه می شود. می گویند اوضاع مان در تولید کاغذ خوب نیست اما مصرف مان خیلی زیاد و گاهی هم غیر منطقی است. می گویند سالانه بیش از یک میلیون و 500 هزار تن کاغذ در کشور مصرف می شود. می گویند برای تولید هر تُن کاغذ باید ۱۷ اصله درخت را قطع کرد و این یعنی قطع سالانه 25 میلیون و 500 هزار اصله درخت. علاوه بر این در فرآیند تولید آن نیز حدود 400 هزار لیتر آب و 4 هزار کیلووات برق مصرف می شود. می گویند بیش از نیمی از زباله های خشکی را که تولید می شود کاغذهای قابل بازیافت تشکیل می دهد. می گویند برآورد جهانی این است که بشر، محیط زیست را تا سال 2050 تخریب می کند. می گویند و می گویند و خیلی از ما هم می دانیم اما... بالاخره باید از جایی شروع کرد چرا که مصرف روزافزون کاغذ در کشور، ایجاد فشار بیش از حد بر جنگلها و محیط زیست را به دنبال دارد و از بین رفتن درختان جنگل نیز مساوی با آلودگی هوا، فرسایش خاک و هزاران تأثیر مخرب دیگر بر محیط زیست است.
سازمان ها و نهاد های دولتی و بانک ها به خاطر استفاده مکرر و پرتعداد از کاغذ و نامه نگاری و کاغذ بازی های متعدد اداری، همیشه یکی از پرمصرف ترین حوزه های مصرف کاغذ محسوب می شوند اما دولت طی سال های اخیر با درک شرایط موجود، راهی برای نجات درختان پیدا کرده است و آن هم چیزی نیست جز دولت الکترونیک. دولت الکترونیک هم چیزی نیست به جز در خدمت گرفتن ظرفیت اینترنت و فناوری اطلاعات برای ارتقای سرعت و سلامت انجام امور دولتی به صورت شبانه روزی. دولت الکترونیک که در حال حاضر گام های خوبی برای تحقق آن برداشته شده است، تا حد بسیار زیادی به استفاده هرچه کمتر کاغذ در روند بوروکراسی های اداری کمک می کند.
از جمله اقداماتی که تا کنون در این راستا به انجام رسیده، باید به تأسیس و راه اندازی دفاتر پیش خوان دولت در تمامی شهرها و استان های کشور، تشکیل بانک ملی اطلاعات، راه اندازی دفاتر پلیس + 10، توسعه بانکداری الکترونیک، ارائه اظهارنامه الکترونیکی و همچنین ارسال الکترونیکی صورت معاملات فصلی سازمان امور مالیاتی کشور و همچنین ارائه خدمات غیر حضوری بانک ها به مشتریان اشاره کرد.
در این میان سازمان های مختلف هم بیکار نبوده اند و هر یک به نحوی سعی می کنند بخشی از امور خود را بدون نیاز به حضور مراجعان و کاغذبازی های اداری انجام دهند که بارزترین آن ها تلاش مخابرات در راستای ترغیب مردم به عدم دریافت قبض های کاغذی است. فراهم کردن دریافت اطلاعات دیگر قبوض و جریمه ها و خدمات پلیس و عوارض شهرداری و ... از طریق تلفن همراه و اینترنت هم از جمله خدماتی است که برای مصرف هرچه کمتر کاغذ و آلودگی محیط زیست و در نهایت تحقق دولت الکترونیک انجام می شود.
از جمله اقداماتی که تا کنون در این راستا به انجام رسیده، باید به تأسیس و راه اندازی دفاتر پیش خوان دولت در تمامی شهرها و استان های کشور، تشکیل بانک ملی اطلاعات، راه اندازی دفاتر پلیس + 10، توسعه بانکداری الکترونیک، ارائه اظهارنامه الکترونیکی و همچنین ارسال الکترونیکی صورت معاملات فصلی سازمان امور مالیاتی کشور و همچنین ارائه خدمات غیر حضوری بانک ها به مشتریان اشاره کرد.
در این میان سازمان های مختلف هم بیکار نبوده اند و هر یک به نحوی سعی می کنند بخشی از امور خود را بدون نیاز به حضور مراجعان و کاغذبازی های اداری انجام دهند که بارزترین آن ها تلاش مخابرات در راستای ترغیب مردم به عدم دریافت قبض های کاغذی است. فراهم کردن دریافت اطلاعات دیگر قبوض و جریمه ها و خدمات پلیس و عوارض شهرداری و ... از طریق تلفن همراه و اینترنت هم از جمله خدماتی است که برای مصرف هرچه کمتر کاغذ و آلودگی محیط زیست و در نهایت تحقق دولت الکترونیک انجام می شود.
درخت و فضای سبز در تاریخ همیشه مظلوم واقع شده اند، چه آن زمان که برای تولید زغال و گرم کردن خانه ها قطع می شدند و به خاطر استفاده های غیر اصولی بخش زیادی از آن ها هدر می رفت و چه در عصر حاضر که برای تولید کاغذ به شکل بی رویه ای از بین می روند و متأسفانه جایگزینی هم برای آن ها در نظر گرفته نمی شود. در این میان نهادهای دولتی و تصمیم گیر در حفاظت از محیط زیست بسیار تأثیرگذارند. شاید مهم ترین نمود آن هم در اقداماتی همچون تفکیک زباله از مبدأ به خصوص در نهادهای دولتی (بخش های با مصرف مشخص و ثابت)، جایگزین کردن نامه نگاری های سنتی در اداره ها و مدارس با تجهیزات الکترونیکی و همچنین آموزش ها و فرهنگسازی های گسترده در بستر زیر ساخت های مناسب برای جلوگیری از هدر رفت سرمایه های ملی باشد.
اما فارغ از نهادها و سازمان های دولتی، خود ما هم به عنوان کسانی که به طور مستقیم و غیر مستقیم با درخت و فضای سبز و کاغذ سر و کار داریم، نقش کمی در حفاظت از آن ها نداریم. شاید اگر بدانیم هر کاغذی می تواند تا 7مرتبه بازیافت شود و دوباره مورد استفاده مجدد قرار بگیرد، توجه بیشتری به اهمیت بازیافت آن ها به خرج بدهیم و با چند راهکار ساده و عملی صرفه جویی چشمگیری در مصرف کاغذ و قطع کمتر درختان داشته باشیم.
1- استفاده کامل از پشت و روی کاغذ
2- تفکیک زباله از مبدأ یعنی جدا کردن کاغذهای دور ریختنی از دیگر زباله ها، استفاده از حافظه و نرم افزارهای نوشتاری گوشی های تلفن همراه به جای کاغذ یادداشت و دورریختن آن ها به صورت روزانه. این حرکت علاوه بر صرفه جویی کاغذ، باعث می شود یادداشت هایمان نیز گم نشود. صورت حساب های خود را تا جایی که می شود از طریق اینترنت بپردازیم. به این صورت هم در مصرف فیش های کاغذی صرفه جویی می شود و هم در زمان و هزینه هایمان. به کمتر شدن آلودگی هوا هم کمک می شود.
3- داشتن یک تخته سیاه یا تخته های وایت بُرد در فضایی از خانه برای یادآوری برنامه و خریدهای روزانه، کمتر چاپ کردن تراکت و تبلیغات کاغذی و رفتن به سمت تبلیغات اینترنتی و الکترونیکی که هم از بازدیدکننده زیادی برخوردار است و هم باعث قطع درختان کمتری می شود.
4- آموزش به کودکان درباره اهمیت حفظ محیط زیست، اسراف کاغذ و...
5- استفاده از کتابخوان، تبلت و خرید و دانلود نسخه های مجاز کتاب ها به جای خرید کتاب.
6- قرض دادن و قرض گرفتن کتاب و مجله و...
زندگی بدون کاغذبازی
حالا چه کار کنیم تا کاغذ کمتری مصرف کنیم که درخت کمتری قطع و آب کمتری مصرف شود تا درختان بیشتری برای آتش سوزی ها و قاچاقچیان و چوب برهای غیرمجاز بمانند و آب بیشتری در صنعت و کشاورزی هدر نرود؟ بخوانید:
* با راه اندازی اتوماسیون اداری در اداره ها، به جای کاغذبازی و پاس دادن ارباب رجوع از این اتاق به آن اتاق، این روند رایانه ای می شود. خوبی این روش این است که دیگر مجبور نیستیم برای امضا گرفتن از بعضی کارمندان برخی اداره ها، هر روز منتشان را بکشیم و روی ماهشان را ببینیم!
* به جای دستمال کاغذی از دستمال پارچه ای و به جای ظرف های کاغذی از ظرفهای قابل شست وشو استفاده کنیم. در این صورت وقتی همسایه برایمان آش نذری می آورد، می توانیم داخلش دوباره شله زرد بریزیم و برایش پس ببریم. بعید نیست این کار باعث خیر شود و دو جوان نوشکفته هم به همدیگر برسند!
* تحویل نشریات قدیمی، بسته بندی ها و کاغذهای باطله به سازمان بازیافت باعث می شود هم در چشم دیگران باکلاس جلوه کنیم و هم کیسه، نمک، وایتکس، جوجه رنگی و خاکبرگ مجانی گیرمان بیاید. ولی حواسمان باشد فیش های بانکی، عکس های خانوادگی، دفتر خاطرات و دیگر موارد شخصی را سالم داخل زباله ها نیندازیم، احتیاط شرط عقل است!
اما فارغ از نهادها و سازمان های دولتی، خود ما هم به عنوان کسانی که به طور مستقیم و غیر مستقیم با درخت و فضای سبز و کاغذ سر و کار داریم، نقش کمی در حفاظت از آن ها نداریم. شاید اگر بدانیم هر کاغذی می تواند تا 7مرتبه بازیافت شود و دوباره مورد استفاده مجدد قرار بگیرد، توجه بیشتری به اهمیت بازیافت آن ها به خرج بدهیم و با چند راهکار ساده و عملی صرفه جویی چشمگیری در مصرف کاغذ و قطع کمتر درختان داشته باشیم.
1- استفاده کامل از پشت و روی کاغذ
2- تفکیک زباله از مبدأ یعنی جدا کردن کاغذهای دور ریختنی از دیگر زباله ها، استفاده از حافظه و نرم افزارهای نوشتاری گوشی های تلفن همراه به جای کاغذ یادداشت و دورریختن آن ها به صورت روزانه. این حرکت علاوه بر صرفه جویی کاغذ، باعث می شود یادداشت هایمان نیز گم نشود. صورت حساب های خود را تا جایی که می شود از طریق اینترنت بپردازیم. به این صورت هم در مصرف فیش های کاغذی صرفه جویی می شود و هم در زمان و هزینه هایمان. به کمتر شدن آلودگی هوا هم کمک می شود.
3- داشتن یک تخته سیاه یا تخته های وایت بُرد در فضایی از خانه برای یادآوری برنامه و خریدهای روزانه، کمتر چاپ کردن تراکت و تبلیغات کاغذی و رفتن به سمت تبلیغات اینترنتی و الکترونیکی که هم از بازدیدکننده زیادی برخوردار است و هم باعث قطع درختان کمتری می شود.
4- آموزش به کودکان درباره اهمیت حفظ محیط زیست، اسراف کاغذ و...
5- استفاده از کتابخوان، تبلت و خرید و دانلود نسخه های مجاز کتاب ها به جای خرید کتاب.
6- قرض دادن و قرض گرفتن کتاب و مجله و...
زندگی بدون کاغذبازی
حالا چه کار کنیم تا کاغذ کمتری مصرف کنیم که درخت کمتری قطع و آب کمتری مصرف شود تا درختان بیشتری برای آتش سوزی ها و قاچاقچیان و چوب برهای غیرمجاز بمانند و آب بیشتری در صنعت و کشاورزی هدر نرود؟ بخوانید:
* با راه اندازی اتوماسیون اداری در اداره ها، به جای کاغذبازی و پاس دادن ارباب رجوع از این اتاق به آن اتاق، این روند رایانه ای می شود. خوبی این روش این است که دیگر مجبور نیستیم برای امضا گرفتن از بعضی کارمندان برخی اداره ها، هر روز منتشان را بکشیم و روی ماهشان را ببینیم!
* به جای دستمال کاغذی از دستمال پارچه ای و به جای ظرف های کاغذی از ظرفهای قابل شست وشو استفاده کنیم. در این صورت وقتی همسایه برایمان آش نذری می آورد، می توانیم داخلش دوباره شله زرد بریزیم و برایش پس ببریم. بعید نیست این کار باعث خیر شود و دو جوان نوشکفته هم به همدیگر برسند!
* تحویل نشریات قدیمی، بسته بندی ها و کاغذهای باطله به سازمان بازیافت باعث می شود هم در چشم دیگران باکلاس جلوه کنیم و هم کیسه، نمک، وایتکس، جوجه رنگی و خاکبرگ مجانی گیرمان بیاید. ولی حواسمان باشد فیش های بانکی، عکس های خانوادگی، دفتر خاطرات و دیگر موارد شخصی را سالم داخل زباله ها نیندازیم، احتیاط شرط عقل است!